Hoe richt je een onderneming op in België?

Je wil gewoon starten. Niet wekenlang verdwalen in papierwerk. Gelukkig valt dat allemaal best mee als je de juiste volgorde kent. Gewoon stap voor stap. Voor je het weet, draait je zaak als een trein. Bovendien hoef je het niet alleen te doen. In België bestaan er handige tussenpersonen: denk aan ondernemingsloketten en boekhouders die het zware werk voor jou tillen.

Welke rechtsvorm past echt bij jou? #

Die keuze bepaalt namelijk hoe jouw aansprakelijkheid eruitziet. Geen kleinigheid dus. Welke rechtsvormen duiken er het vaakst op?

Een eenmanszaak klinkt eenvoudig. Jij bent de baas, maar jij bent ook de zaak. Juridisch gezien smelten jullie samen. Het is ook snel opgericht. Maar gaat het mis? Dan mag een schuldeiser jouw privévermogen aanspreken.

Een besloten vennootschap (BV) is tegenwoordig de populairste keuze. Je privévermogen blijft buiten schot. Geen minimumkapitaal meer, maar je moet wel een realistisch startbudget voorzien. Zonder dat red je die eerste jaren niet. Vooral als je zaken doet met klanten die risico’s willen vermijden, geeft een BV meer vertrouwen.

Een naamloze vennootschap (NV) laten we voor wat het is. Die komt pas kijken bij beursintroducties of een ingewikkelde aandeelhoudersstructuur. Voor jou als starter is ze overbodig.

Waar schrijf je je in? En wat is dat ondernemingsloket eigenlijk? #

Je kan niet zomaar een deur openen en klanten ontvangen. Eerst moet je ondernemingsnummer binnen. Dat krijg je via een ondernemingsloket. Het is jouw toegangspoort tot de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).

Een ondernemingsloket regelt in één klap:

• jouw ondernemingsnummer (meteen ook je btw-nummer)
• je erkenning als btw-plichtige

Moet je echt een ondernemingsplan maken? #

Niemand wacht op nog een document. Toch is die kladversie goud waard. Niet voor de overheid, maar voor je eigen gemoedsrust.

Schrijf op:

• wie koopt jouw product?
• hoeveel marge hou je over?
• wat kost je zaak per maand aan huur, grondstoffen, verzekeringen?

Het dwingt je om even stil te staan bij de cijfers. Bovendien: voor een BV heb je een financieel plan nodig voor het opstarten. 

Aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds? #

Je kiest een sociaal verzekeringsfonds. Die storten jouw sociale bijdragen door. Je betaalt per kwartaal.

Het mooie: als starter geniet je van een korting. Voor startende zelfstandigen in hoofdberoep die aan bepaalde voorwaarden voldoen, geldt een lagere minimumbijdrage voor de eerste vier kwartalen van aansluiting. Dat scheelt flink wanneer je net moet investeren in materialen of je eerste personeelslid.

Daarna berekenen ze je bijdrage op basis van je netto belastbaar inkomen. Maar tegen dan loopt je zaak hopelijk al op volle toeren.

Hoe pak je die btw-aangifte aan?  #

Vanaf je eerste factuur ben je btw-plichtig. Je rekent btw aan, je betaalt btw aan leveranciers en je geeft die cijfers op tijd door. Bij een eenmanszaak volstaat vaak een eenvoudige boekhouding. Bij een BV ben je wettelijk verplicht een dubbele boekhouding te voeren. 

Goed om te weten: verwacht je in je eerste jaar minder dan €25.000,00 omzet te draaien? Dan kan je de btw-vrijstelling voor kleine ondernemingen aanvragen. Je factureert dan zonder btw, je moet geen periodieke btw-aangiftes indienen en je administratie blijft een stuk eenvoudiger. Let wel: je kan dan ook geen btw meer aftrekken op je kosten.

Gelukkig, met een boekhoudprogramma zoals Moneybird hou je alles zelf overzichtelijk bij. Je factureert in een handomdraai, je btw-aangiftes zijn met een paar klikken klaar en je ziet meteen hoe je ervoor staat. Handig als je de touwtjes graag in eigen handen houdt, zonder te verdwalen in cijfers.

Welke verzekeringen laat je niet liggen? #

Als zelfstandige ben je je eigen vangnet. Je valt niet terug op een werkgever. Dus regel je dekking voordat het misgaat.

Op een rijtje:

• Burgerlijke aansprakelijkheid (BA): dekt schade die je per ongeluk veroorzaakt bij een klant of derde.
• Rechtsbijstand: onmisbaar bij conflicten over facturen of leveringen.
• Beroepsaansprakelijkheid: verplicht in vrije beroepen (denk aan architecten of consultants), maar ook in andere sectoren vaak een slimme zet.
• Gewaarborgd inkomen: springt bij als je langdurig uitvalt door ziekte of ongeval. Niet verplicht, maar één van de belangrijkste polissen.

Wat regel je nog meer na die eerste inschrijving? #

Je hebt je ondernemingsnummer, je bent ingeschreven. Nu komt het echte werk. Vergeet deze zaken niet:

• Zakelijke rekening: voor een BV verplicht, voor een eenmanszaak sterk aangeraden. Hou privé en zakelijk strikt gescheiden (opent in nieuw tabblad). 
• Vergunningen:  afhankelijk van jouw activiteit kan je een omgevingsvergunning nodig hebben of moet je een bepaalde activiteit melden bij de gemeente of Vlaamse overheid. Check dat op voorhand om boetes te vermijden.
• Sectorfondsen: in de bouw, horeca en enkele andere sectoren moet je verplicht aansluiten bij een fonds voor opleiding of sociale zaken. Vraag ernaar bij je ondernemingsloket.