- Btw en belastingen
- Leestijd: 4 minuten
Getrouwd of wettelijk samenwonend? Zo doe je als zelfstandige aangifte
Je bent zelfstandige, getrouwd of wettelijk samenwonend en elk jaar duikt diezelfde vraag weer op. Moeten jullie nu samen of apart aangifte doen? En vooral: wat betekent die keuze of liever, die verplichting voor jouw zaak?
Het korte antwoord is simpel: ja, je bent verplicht om samen aangifte te doen. Geen keuze, geen omweg. Maar zoals vaak in de fiscaliteit, zitten de finesses in de uitzonderingen en randgevallen. De fiscus heeft zo zijn eigen regeltjes en interpretaties en als zelfstandige zijn die details net extra belangrijk voor jou.
Want je bent niet zomaar een werknemer met een vast loonbriefje. Jouw inkomen fluctueert. Je hebt aftrekposten, beroepskosten, een btw-nummer en misschien zelfs een vennootschap. Alles wordt net iets complexer. En een verkeerd aangevinkt vakje of een gemiste uitzondering kan je zomaar geld kosten.
Geen paniek. We loodsen je er doorheen.
Waarom moet je eigenlijk samen aangifte doen? #
Voor de fiscus zijn gehuwden en wettelijk samenwonenden fiscaal gelijkgeschakeld. Dat betekent dat jullie één gezamenlijke aangifte krijgen en samen worden belast. Jullie burgerlijke staat op 1 januari van het aanslagjaar is daarbij bepalend.
Voor de aangifte die je invult (aanslagjaar 2026, inkomsten 2025) kijkt de fiscus naar jullie situatie op 1 januari 2026. Woonde je op die datum wettelijk samen of was je getrouwd? Dan kruis je code 1002 aan.
Het jaar van je huwelijk of wettelijke samenwoning: let hier goed op #
Hier trappen veel zelfstandigen in. Het jaar zelf van je huwelijk of van de verklaring van wettelijke samenwoning telt nog niet mee. Je wordt dat jaar nog als alleenstaande beschouwd en moet apart indienen.
Pas vanaf het jaar dat volgt ben je verplicht om samen aangifte te doen.
Stel: je trouwt in 2025. Dan vul je voor inkomstenjaar 2025 (aanslagjaar 2026) nog apart in. Je vult dan code 1002 (gehuwd/wettelijk samenwonend) en code 1003 (jaar van de gebeurtenis) aan. Pas voor inkomstenjaar 2026 (aanslagjaar 2027) doe je het samen en volstaat code 1002 alleen.
Wat verandert er voor jou als zelfstandige? #
Jullie beroepsinkomsten blijven gescheiden, ook al doe je samen aangifte. Jij geeft jouw zelfstandigeninkomsten aan, je partner geeft de zijne. Maar de fiscus bekijkt jullie gezinsinkomen wel als geheel voor bepaalde berekeningen.
Denk aan:
- de belastingvrije som
- de progressieve belastingschijven
- het recht op bepaalde kortingen en toeslagen
Hebben jullie allebei een eigen zaak? Dan kan het gezinsinkomen hoger uitvallen, wat invloed heeft op jullie belastingtarief.
Een overzichtelijke boekhouding helpt je om het overzicht te houden in al die regels. Met Moneybird hou je eenvoudig je facturen, kosten en btw bij, zodat je bij de aangifte niet voor verrassingen komt te staan.
Het huwelijksquotiënt: binnenkort anders #
Het huwelijksquotiënt is één van de meest in het oog springende fiscale voordelen voor koppels. De regeling laat je toe om een deel van jouw beroepsinkomen fiscaal over te hevelen naar je partner, op voorwaarde dat die weinig of geen eigen inkomen heeft. Het resultaat? Jullie totale belastingdruk daalt, omdat een deel van jouw inkomen in een lagere schijf wordt belast.
Voor aanslagjaar 2026 (inkomsten 2025) mag je maximaal €13.460 overhevelen. Voor aanslagjaar 2027 (inkomsten 2026) stijgt dat plafond zelfs naar €13.800. Op het eerste gezicht klinkt dat als goed nieuws: het voordeel wordt groter.
Maar let op, want hier komt de adder onder het gras. Vanaf datzelfde aanslagjaar 2027 begint de overheid het huwelijksquotiënt stelselmatig af te bouwen. Het plan? Het voordeel halveren. Dat betekent dat het maximale bedrag dat je kan overhevelen, jaar na jaar zal krimpen. De exacte impact op jullie belastingfactuur hangt af van jullie specifieke inkomenssituatie: hoeveel je zelf verdient, hoeveel je partner verdient en of er nog andere inkomstenbronnen zijn.
Voor zelfstandigen weegt dit dubbel zwaar. Jullie inkomen is vaak minder voorspelbaar dan dat van een werknemer. Een goed jaar met hoge winsten kan het huwelijksquotiënt extra interessant maken, terwijl een minder jaar de meerwaarde net doet afnemen. Hou er dus rekening mee dat dit voordeel de komende jaren vermindert en plan je fiscale strategie daarop aan. Overleg tijdig met je boekhouder om te zien wat de afbouw concreet voor jullie betekent.
En die deadline? #
Voor zelfstandigen geldt een ruimere indientermijn dan voor gewone werknemers. Als je zelfstandige inkomsten of buitenlandse beroepsinkomsten hebt, mag je je aangifte online indienen tot 16 oktober 2026. De standaarddeadline voor de papieren aangifte is 30 juni 2026, en voor de online aangifte via MyMinfin (Tax-on-web) is dat 19 juli 2026.
