BTW-vrijstelling artikel 44: wat mag jij als zelfstandige?

Wat zegt artikel 44 nu precies? #

Artikel 44 van het btw-wetboek lijst handelingen op die volledig vrijgesteld zijn van belasting over de toegevoegde waarde. Simpel gesteld: je factureert 0% btw en draagt dus niets af. Klinkt aanlokkelijk, maar er is een keerzijde. De btw die je zelf betaalt op je beroepskosten, denk aan huur, apparatuur of kantoormateriaal, krijg je niet terug. De wet deelt de vrijgestelde diensten op in vier grote groepen. Ze draaien telkens om wat je doet en vaak ook om wie je bent: je erkenning als beroepsbeoefenaar is de sleutel.

Wanneer factureer jij zonder btw? #

Je werkt in de zorg

Ben je arts, tandarts, kinesitherapeut, vroedvrouw of erkend psycholoog? Dan val je onder de vrijstelling. Ook als paramedicus, logopedist, ergotherapeut, diëtist, podoloog mag je zonder btw werken, op voorwaarde dat je een wettelijke erkenning hebt. Behandel je als logopedist een kind met een taalstoornis, dan stuur je een factuur zonder btw. Organiseer je daarnaast commerciële stemvormingsworkshops voor bedrijven, dan breng je voor die workshops wél btw in rekening. 

Je baat een erkende sociale voorziening uit

Woonzorgcentra, diensten voor thuiszorg, kinderopvang en maatschappelijk werk met een officiële erkenning rekenen geen btw aan. De focus ligt op zorg, niet op winst. Een privérusthuis dat louter commercieel draait en geen erkenning heeft, moet wél btw op zijn diensten zetten.

Je geeft les

Het gesubsidieerde onderwijs: van kleuterklas tot universiteit, is vrijgesteld. Geef jij als zelfstandige bijles wiskunde en heb je een pedagogisch diploma op zak? Ook dan factureer je zonder btw. Een universiteitsstudent die zonder lesbevoegdheid wat bijverdient met studiebegeleiding, kan niet onder de vrijstelling werken. Die stuurt gewoon een factuur met 21% btw.

Je organiseert niet-commerciële cultuur, sport of vervoer

Denk aan benefietconcerten, tentoonstellingen van een vzw, voorstellingen door amateurkunstenaars of een sportclub zonder winstoogmerk. Musea, bibliotheken en openbaar vervoer vallen eveneens onder artikel 44. Zelfs bepaalde financiële diensten en de meeste verhuur van onroerend goed zijn vrijgesteld. 

Hoe start je met de btw-vrijstelling? #

Zodra je je onderneming inschrijft bij een ondernemingsloket, geef je je activiteiten nauwkeurig op. De FOD Financiën kent je dan automatisch het statuut ‘vrijgesteld van btw’ toe, als je in aanmerking komt. Je kunt die status zelf checken via de online toepassingen van de overheid of met hulp van je boekhouder.

Daarna stel je je factuursjabloon in. Vermeld op elk document duidelijk dat je prestatie vrijgesteld is, met een korte zin zoals: “Vrijgesteld van btw op grond van artikel 44 WBTW.” 

Blijf wel je inkomsten en uitgaven bijhouden. Sommige vrije beroepen, denk aan artsen, moeten een ontvangstboek invullen. Ook al dien je geen btw-aangifte in, je geeft elk jaar je beroepsinkomsten aan in de personenbelasting. Daar ontsnap je niet aan.

Wat als je ook btw-plichtige activiteiten uitoefent? #

Combineer je vrijgestelde prestaties met diensten waarop wel btw verschuldigd is? Dan word je gemengd btw-plichtig. Een diëtiste met erkenning geeft therapeutische consultaties zonder btw maar verkoopt daarnaast voedingssupplementen met 6% btw. In dat geval dien je periodieke btw-aangiftes in voor je belaste omzet. De btw op gemeenschappelijke kosten, bijvoorbeeld je huur of kantoormateriaal, mag je maar gedeeltelijk aftrekken. Je berekent het verhoudingsgetal op basis van je belaste omzet ten opzichte van je totale omzet. Een goede boekhouder helpt je hierbij, zodat je niet verdwaalt in de cijfers.

En hoe zit het met de verplichte elektronische facturatie in 2026? #

Sinds begin 2026 moeten Belgische zelfstandigen hun facturen voor B2B-transacties versturen in een gestructureerd elektronisch formaat, via het Peppol-netwerk. Ook als je volledig vrijgesteld bent van btw, kan een klant, een ziekenfonds of overheidsinstantie, je vragen om digitaal te factureren. Dat raakt je vrijstelling niet: je stelt nog steeds een factuur op zonder btw. Alleen het kanaal en de structuur veranderen. Een modern boekhoudpakket zoals Moneybird maakt die overstap kinderspel, zonder dat je ook maar één technisch trucje moet kennen.