Wanneer en hoe moet ik mijn boekhouding doen?

Je boekhouding van je zaak is heel belangrijk. Het is een wettelijke verplichting. Toch stellen sommige Belgische zelfstandigen hem uit. Tot de belastingdienst een controle aankondigt of de boete voor te late btw-aangifte op de mat valt. Dan is de stress niet te overzien.

De kernvraag is simpel: wanneer moet je beginnen met je boekhouding? En welke vorm is verplicht voor jouw situatie? Dit artikel geeft je het antwoord. En hier lees je wat vadertje staat van je verwacht. Zonder omwegen. 

Vanaf dag één moet je beginnen #

Je mag geen enkele factuur of document negeren. Zelfs de student die een webshopje begint, moet inkomsten en uitgaven noteren. De enige vraag is: hoe uitgebreid moet je dat doen?

Er bestaan twee soorten boekhouding in België:

Enkelvoudige boekhouding is heel simpel. Het bestaat uit volgende delen: een kasboek, een bankboek, een aankoopboek, een verkoopboek en een inventarisboek. Meer niet. Je schrijft op wat er binnenkomt en wat eruit gaat. Klaar. Perfect voor wie gewoon wil factureren zonder hoofdpijn.

Dubbele boekhouding is de uitgebreide versie. Balansen, resultatenrekeningen, grootboeken, het werkt met debet en credit. Klinkt ingewikkeld? Dat is het ook. Daarom schakelen de meeste zelfstandigen pas over als het echt moet. En een boekhouder inschakelen is meestal een must.

Wanneer moet je overschakelen? Dat hangt af van jouw juridische vorm en omzet.

Enkelvoudige boekhouding: wat je moet bijhouden #

Blijf je als eenmanszaak, VOF, gewone commanditaire vennootschap onder de €500.000,00 omzet (exclusief btw)? Dan volstaat de enkelvoudige boekhouding .

Die bestaat uit vier onderdelen.

  1. Het financieel dagboek splitst zich in twee delen. Een kasboek voor alle contante transacties: inkomsten en uitgaven in cash. En een bankboek voor alles wat via je rekening loopt.
  2. Het aankoopboek verzamelt alle facturen en creditnota's van je leveranciers. Jouw uitgaven, simpel gezegd.
  3. Het verkoopboek doet het omgekeerde. Hier komen de facturen die jij naar klanten stuurt. Jouw inkomsten, chronologisch met opeenvolgende nummers.
  4. Het inventarisboek tenslotte. Daarin beschrijf en waardeer je je voorraad. Ook je openstaande schulden noteer je hier.

Vier boeken. Geen dubbele invoer. Geen openbare jaarrekening. Perfect voor wie onder de omzetgrens blijft. En met boekhoudsoftware zoals Moneybird houd je alles moeiteloos overzichtelijk.

Uitzondering: sommige sectoren mogen nooit enkelvoudig boekhouden, zoals verzekeringen, kredietverrichtingen, beleggingen en beursverrichtingen.

Dubbele boekhouding: wanneer ben je verplicht? #

Schakel je over naar dubbel? Dan wordt het serieus.

Een dubbele boekhouding betekent dat je elke transactie twee keer boekt: tegenover elke uitgave staat een ontvangst of betaling. Debet en credit moeten altijd in balans zijn.

Je bent verplicht een dubbele boekhouding te voeren in drie gevallen:

  1. Je hebt een vennootschap: BV of NV. Geen uitzondering. Ook niet met lage omzet.
  2. Je eenmanszaak draait meer dan €500.000,00 omzet (exclusief btw). 
  3. Je zit in een uitgesloten sector: verzekeringen, krediet, beleggingen of beursverrichtingen. Dan mag je nooit enkelvoudig, ongeacht je omzet.

Wat komt erbij met een dubbele boekhouding? Je stelt een balans en resultatenrekening op. Je volgt een genormaliseerd rekeningstelsel. En je legt je jaarrekening openbaar neer bij de Nationale Bank. Daarom helpt je boekhouder hierbij, hij kent de regels, houdt deadlines in de gaten en zorgt dat alles klopt.

Mag je als eenmanszaak vrijwillig dubbel doen? Ja. Dat geeft je een beter beeld van je bedrijfsvoering. Het is alleen meer werk en duurder. Maar niets verbiedt het. 

Verder lezen?

Misschien vind je dit ook interessant.